0

Τεχνικές ενίσχυσης του λεξιλογίου των παιδιών

Τεχνικές ενίσχυσης του λεξιλογίου των παιδιών

Τεχνικές ενίσχυσης του λεξιλογίου των παιδιών

Η ανάπτυξη του λεξιλογίου στα παιδιά είναι μια πρόκληση για τον γονιό και για τον δάσκαλο.Τα περισσότερα παιδιά, πόσο μάλλον τα παιδιά που αντιμετωπίζουν κάποια μαθησιακή δυσκολία, δεν είναι διατεθειμένα να διαβάσουν πολλά λογοτεχνικά βιβλία, όπως συχνά τους προτείνεται, προκειμένου εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους.

Εξάλλου, μέσω της λογοτεχνίας συνήθως βελτιώνεται το παθητικό λεξιλόγιο –αυτό που μπορεί να κατανοήσει το παιδί, δεν είναι όμως καθόλου βέβαιο ότι το ίδιο ισχύει και για το ενεργητικό του λεξιλόγιο –αυτό που μπορεί στην πραγματικότητα να χρησιμοποιήσει.

Ας δούμε μερικούς πρακτικούς, εύκολους και ευχάριστους τρόπους ενίσχυσης του λεξιλογίου του παιδιού:

Αποφυγή απλουστευμένου λεξιλογίου: Συχνά απλουστεύουμε τη δομή του λόγου και το λεξιλόγιό μας, στην προσπάθεια να γίνουμε κατανοητοί στα παιδιά. Όσο καλή και να είναι όμως η πρόθεσή μας, δε δίνουμε στα παιδιά ερεθίσματα για να βελτιώσουν αρχικά το προσληπτικό και έπειτα το ενεργητικό τους λεξιλόγιο. Αυτό, βέβαια, δε σημαίνει ότι πρέπει να φτάσουμε σε ακρότητες.

Χρήση εικονογραφημένων λεξικών: τα θεματικά αυτά λεξικά παρέχουν τη δυνατότητα στο παιδί, μέσα από ένα ευχάριστο παιχνίδι, να μάθει και να χρησιμοποιεί στην περιγραφή εικόνων τόσο νέες λέξεις όσο και φράσεις που αφορούν το εκάστοτε υπό συζήτηση θέμα.

Συζήτηση για τα τηλεοπτικά προγράμματα που παρακολουθεί το παιδί: Παρότι η τηλεόραση δεν ευνοεί από μόνη της την ανάπτυξη λεξιλογίου, εάν ο γονιός συμμετέχει ενεργά και συζητά με το παιδί γύρω από τα θέματα που παρακολούθησαν, μπορεί να προκύψουν ενδιαφέρουσες συζητήσεις γύρω από έννοιες όπως η φιλία, η αγάπη, το bullying κτλ.

Παιχνίδι λεξιλογίου μέσω ζωγραφικής: Ο γονιός προτείνει δυο ή τρία γενικά θέματα στο παιδί και εκείνο επιλέγει ένα για να το ζωγραφίσει. Έπειτα, ακολουθεί συζήτηση σχετικά με την εικόνα και το λεξιλόγιο που σχετίζεται με αυτή.

Παραμύθια: Ο γονιός διαβάζει μία ιστορία σταματάει σε μία λέξη δύσκολη ή ασυνήθιστη και συζητά με το παιδί τη σημασία της, δίνοντας πολλά παραδείγματα. Έπειτα, μπορεί το παιδί να φτιάξει κι εκείνο παραδείγματα.

Μαντεύω τη λέξη: ο γονιός περιγράφει μία λέξη και το παιδί προσπαθεί να τη μαντέψει. Έπειτα οι ρόλοι αλλάζουν και το παιδί είναι αυτό που περιγράφει. Στην αγορά υπάρχουν έτοιμα παιχνίδια με κάρτες για περιγραφή, αλλά μπορούμε να φτιάξουμε το δικό μας παιχνίδι, το οποίο θα είναι μάλιστα εστιασμένο στα ενδιαφέροντα του παιδιού μας!

Μετακίνηση με το αυτοκίνητο: Αποτελεί μια πολύ καλή ευκαιρία για συζήτηση με χρήση νέου λεξιλογίου, καθώς τα ερεθίσματα είναι πολλά. Εξάλλου, τα παιδιά τις πιο πολλές φορές κάνουν από μόνα τους ερωτήσεις σχετικά με το τι είναι το ένα και το άλλο.

Επανάληψη του νέου λεξιλογίου: βρίσκουμε ευκαιρίες μέσα από την καθημερινότητα να επαναλαμβάνουμε το νέο λεξιλόγιο. Αν οι ευκαιρίες δεν προκύπτουν από μόνες τους, φέρνουμε εμείς τη συζήτηση στο θέμα που θέλουμε.

Για τα πιο μεγάλα παιδιά, μπορούμε να φτιάξουμε «Το Κουτί των Λέξεων». Πρόκειται για ένα κοινό κουτί που το διακοσμεί το παιδί μόνο του ή μαζί με τον γονιό, το οποίο έχει μια σχισμή στο επάνω μέρος του, σαν κουμπαράς. Κάθε φορά που το παιδί συναντά μια άγνωστη λέξη, συνήθως από τα σχολικά εγχειρίδια, γράφουμε πάνω σε χρωματιστές κάρτες επισκέπτη στη μία πλευρά την ίδια τη λέξη και τη σημασία της και στην άλλη πλευρά της κάρτας 3 παραδείγματα προτάσεων με τη συγκεκριμένη λέξη, ώστε να την κατανοήσει πλήρως το παιδί. Όταν μπουν αρκετές λέξεις στο Κουτί, μπορούμε να κάνουμε αυτοσχέδια παιχνίδια ερωταπαντήσεων.

Πλακίδα Έλλενα

Πηγή: www.infokids.gr

Advertisements
0

Ανάγνωση: δυσκολίες και αντιμετώπιση

Η μάθηση της ανάγνωσης απαιτεί πολλές δεξιότητες και είναι μια σύνθετη διαδικασία που ξεκινά από το προαναγνωστικό στάδιο στα προσχολικής ηλικίας μέχρι και το προχωρημένο στάδιο ανάγνωσης στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού.
Μεγάλη σημασία έχει το προαναγωστικό στάδιο στην προσχολική ηλικία. Το παιδί τότε πρέπει να μπορεί να:
– Επαναλάβει με δικά του λόγια μια ιστορία ή ένα παραμύθι που άκουσε
– Κατανοεί πολλές λέξεις- τουλάχιστον αυτές που υπάρχουν σε παιδικές ιστορίες
– Βρίσκει τα όμοια γράμματα
– Βρίσκει τις όμοιες λέξεις
– Βρίσκει λέξεις από όποιο γράμμα του ζητηθεί π.χ. βρες λέξεις από «α» αλεπού, άλογο κλπ
– Βρίσκει μια λέξη που ακούει συλλαβιστά
– Βρίσκει λέξεις που ομοιοκαταληκτούν
Με την έναρξη της Α’ Δημοτικού μέχρι και τα μισά της Β΄δημοτικού, το παιδί μαθαίνει να διαβάζει
– Μαθαίνει τα γράμματα και τα αναγνωρίζει χωρίς δισταγμό
– Αναγνωρίζει με άνεση τις συλλαβές
– Διαβάζει χωρίς δισταγμό λέξεις
– Μαθαίνει τα δίψηφα και τρίψηφα
– Διαβάζει μικρές προτάσεις
– Φτιάχνει προτάσεις με συγκεκριμένες λέξεις
– Διαβάζει μικρά κείμενα
– Αφηγείται με δικά του λόγια το νόημα του κειμένου που διάβασε
Υπάρχουν πολλά παιδιά που δυσκολεύονται στην ανάγνωση και συνήθως παρουσιάζουν:
– Δυσκολίες στην οπτική ή ακουστική αναγνώριση κάποιων γραμμάτων ή συμπλεγμάτων
– Διστακτική ανάγνωση συλλαβών και λέξεων- το κλασσικό κόμπιασμα
-Αργό ρυθμό- το παιδί συχνά πρέπει να αναλύει κάθε συλλαβή σε γράμματα ή τις λέξεις σε συλλαβές πριν διαβάσει!
– Δεν δίνουν σημασία στα σημεία στίξης
– Το διάβασμα είναι μουντό και αργό- δεν χρωματίζουν τη φωνή τους
– Χάνουν τη σειρά που διαβάζουν
– Αντικαθιστούν συλλαβές ή λέξεις με άλλες που μοιάζουν
– Δεν κατανοούν αυτά που διαβάζουν – διαβάζουν δηλαδή…σαν ρομπότ!
– Αντιστρέφουν συλλαβές ή γράμματα
Η ανάγνωση είναι το πρώτο πράγμα που δείχνει την ύπαρξη κάποιας μαθησιακής δυσκολίας και πρέπει άμεσα να αντιμετωπίζεται. Δυστυχώς βλέπω παιδιά που ακόμα και σε μεγάλες τάξεις του δημοτικού, έχουν δυσκολίες στην ανάγνωση. Αυτό τους έχει προκαλέσει απέχθεια για το διάβασμα, μεγάλες δυσκολίες στα δευτερεύοντα μαθήματα αφού δεν μπορούν να τα κατανοήσουν όταν διαβάζουν μόνα τους, ελλιπές λεξιλόγιο, χαμηλή αυτοπεποίθηση.
Πως διδάσκεται η ανάγνωση (στο σχολείο και στο σπίτι)
– Ξεκινάμε πάντα από την εκμάθηση των γραμμάτων. Αν ένα παιδί δεν έχει μάθει όλα τα γράμματα δεν θα μπορεί και να διαβάσει! Άρα λοιπόν βεβαιωνόμαστε ότι γνωρίζει καλά τα γράμματα, τόσο οπτικά όσο και ακουστικά. Αν το παιδί συγχέει γράμματα ή δεν γνωρίζει κάποια, τότε τα διδάσκουμε αναλυτικά.
– Το παιδί πρέπει να μπορεί να διαβάζει και να γράφει χωρίς δισταγμό όλες τις συλλαβές
Κάνουμε ασκήσεις με τον πίνακα της ανάγνωσης
– Δίνουμε στο παιδί απλές λέξεις για ανάγνωση – Ξεκινάμε από δισύλλαβες και σταδιακά ανεβάζουμε το βαθμό δυσκολίας. (έλα, πάμε, μάτι,γάτα, άλογο, χελώνα, παράθυρο κλπ)
– Βεβαιωνόμαστε ότι γνωρίζει τα δίψηφα φωνήεντα (αι, οι, ου, ει, ια, αυ, ευ) – αν συγχέει ή δεν γνωρίζει κάποια, τα διδάσκουμε αναλυτικά
– Δίνουμε στο παιδί λέξεις με δίψηφα φωνήεντα, στην αρχή και μέσα στη λέξη (εικόνα, παίζω, τοίχος, αυτός, ποια, είκοσι κλπ)
– Βεβαιωνόμαστε ότι γνωρίζει τα δίψηφα σύμφωνα – αν συγχέει ή δεν γνωρίζει κάποια, τα διδάσκουμε αναλυτικά
– Δίνουμε στο παιδί λέξεις με δίψηφα σύμφωνα, στην αρχή και μέσα στη λέξη (τσάντα, καρέκλα, βροχή, απόσταση κλπ)
-Δίνουμε στο παιδί να διαβάσει μικρές προτάσεις
– Δίνουμε στο παιδί να διαβάσει μικρό κείμενο. Ζητάμε να μας πει με δικά του λόγια τι λέει το κείμενο ή του κάνουμε σχετικές ερωτήσεις
– Για να μάθει να χρωματίζει τη φωνή του, διαβάζουμε καταρχήν εμείς χρωματίζοντας έντονα τη φωνή μας. Βοηθούν πολύ τα κείμενα με διαλόγους ή με ρόλους ώστε να αλλάζουμε και ανάλογα τη φωνή μας.
Όταν οι δυσκολίες είναι έντονες, απαιτείται πρόγραμμα παρέμβασης ειδικής αγωγής. Τα παιδιά με δυσαναγνωσία ή δυσλεξία, χρειάζονται διαφορετικό πρόγραμμα διδασκαλίας της ανάγνωσης, με συγκεκριμένους στόχους και βήματα και ποικιλία παιδαγωγικού υλικούκαι ασκήσεων.Συμβουλευτικά θα πω ότι δεν πρέπει να αφήνετε να περνά καιρός ενώ βλέπετε ότι το παιδί σας δυσκολεύεται στην ανάγνωση. Ζητήστε άμεσα βοήθεια ώστε να μειωθεί ο χρόνος παρέμβασης και να μην υπάρχουν οι αρνητικές επιπτώσεις της δυσκολίας στο παιδί.
Διαβάστε ακόμα περισσότερες συμβουλές και ασκήσεις για τη Δυσαναγνωσία, πατώντας εδώ.
Σοφία Τσιντσικλόγλου
Ειδική Παιδαγωγός
sofiatsin@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα: Ανάγνωση: δυσκολίες και αντιμετώπιση – iPaideia.gr

0

Προσαρμογή Αναλυτικών Προγραμμάτων για μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες

Προσαρμογή Αναλυτικών Προγραμμάτων για μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες

Στις σημερινές συνθήκες έντονης διαφοροποίησης του σχολικού πληθυσμού, τόσο από κοινωνικής όσο και πολιτισμικής άποψης, η ύπαρξη ενός μέσου, τυπικού μαθητή και άρα μιας ενιαίας διδασκαλίας που απευθύνεται σε αυτόν, αποδεικνύεται επίσης θεωρητικά δυσπρόσιτη και πρακτικά αναποτελεσματική.

Επιπροσθέτως, η προώθηση της ένταξης των μαθητών με ειδικές ανάγκες και ιδιαίτερα των μαθητών με στις τάξεις της γενικής εκπαίδευσης, διευρύνει την εσωτερική διαφοροποίηση στις τυπικές τάξεις.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η εικόνα ενός τμήματος όπου οι μαθητές κάθονται στις θέσεις τους και εργάζονται στο ίδιο επίπεδο, με τα ίδια υλικά και την ίδια βοήθεια, ενώ η εκπαιδευτικός διδάσκει με έναν μοναδικό τρόπο νέες έννοιες, φαντάζει αναντίστοιχη και ανεπαρκής να αντιμετωπίσει τις μαθησιακές ανάγκες των μαθητών.

Βέβαια, για τους περισσότερους από εμάς αλλά και για τους περισσότερους από τους μαθητές και τις μαθήτριές μας, είναι δύσκολο με βάση τη μακρόχρονη προσωπική εμπειρία και τα βιώματά μας, είτε σαν μαθητές οι ίδιοι είτε σαν εκπαιδευτικοί, να φανταστούμε πώς μπορεί να είναι μια τάξη όπου εφαρμόζεται μια διαφορετική διδασκαλία.

Έτσι, συχνά, ένας διαφορετικός τρόπος προσέγγισης της διδασκαλίας, – διαφοροποιημένη διδασκαλία- παρουσιάζεται ως κάτι ορθό αλλά ανεφάρμοστο.

Ο όρος «διαφοροποιημένη διδασκαλία» αναφέρεται σε μια συστηματική προσέγγιση στο σχεδιασμό του συνόλου της διδασκαλίας για μαθητές με διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες.
Για τον κατάλληλο σχεδιασμό της διδασκαλίας, δίνεται έμφαση σε δύο βασικούς άξονες: στο μαθητή και στο αναλυτικό πρόγραμμα. Η έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας εξασφαλίζει ότι το τι μαθαίνει, το πώς το μαθαίνει και το πώς μας δείχνει ότι το έμαθε ο κάθε μαθητής πρέπει να ταιριάζει με το επίπεδο και τη μαθησιακή ετοιμότητά του, τα ενδιαφέροντά του και τις προτιμήσεις του σχετικά με τον τρόπο μάθησης. βλ. Διδακτικές προσεγγίσεις και πρακτικές για μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες.
Προσαρμογές Α.Π. για το μάθημα της γλώσσας τεύχος α΄, τεύχος β΄ Θεωρητικό πλαίσιο
Οι δυσκολίες στα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες αποτελούν τη λιγότερο μελετημένη μορφή μαθησιακών δυσκολιών, γιατί αφενός δεν εντοπίζονται συχνά αμιγώς περιπτώσεις με δυσκολίες αποκλειστικά στα μαθηματικά και αφετέρου στη μαθηματική επάρκεια υπεισέρχονται ποικίλοι ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες.

.

Διαβάστε περισσότερα: Προσαρμογή Αναλυτικών Προγραμμάτων για μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες – iPaideia.gr

0

Στρατηγικές ορθογραφίας σε ένα παραμύθι

Στρατηγικές ορθογραφίας σε ένα παραμύθι

Το παραμύθι με τίτλο «Ο Ιορδάνης και το μαγικό μολυβάκι», της συγγραφέως Άννας Κόνδη, δίνει έξυπνες ιδέες στους μικρούς αναγνώστες για να μαθαίνουν εύκολα την ορθογραφία.O-Iordanis-kai-to-magiko-molivaki_Anna-Kondi
0

Άσκηση για δημιουργία και ανάγνωση λέξεων Διαβάστε περισσότερα: Άσκηση για δημιουργία και ανάγνωση λέξεων

Μια πολύ απλή και διασκεδαστική άσκηση, με στόχο τη δημιουργία και ανάγνωση λέξεων. Βοηθά τα στην ανάγνωση συλλαβών και σύνθεση λέξεων και είναι κατάλληλη για παιδιά δημοτικού. Ο βαθμός δυσκολίας θα είναι ανάλογος με την τάξη αλλά και το μαθησιακό επίπεδο του παιδιού.

Θα χρειαστείτε

χαρτόνια, μαρκαδόρους, ψαλίδι

Προετοιμασία
Κόψτε μικρά ορθογώνια κομμάτια από τα χαρτόνια
Γράψτε λέξεις, χωρίζοντας σε συλλαβές. Δηλαδή σε κάθε κομμάτι χαρτόνι να είναι γραμμένη μια συλλαβή.
3 τρόποι εφαρμογής
α)Βάλτε πάνω στο γραφείο του παιδιού μια λέξη ανακατεμένη
π.χ. ρα πα α λι
και ζητήστε να τοποθετήσει σωστά τα κομμάτια για να φτιάξει μια λέξη (παραλία)
β) βάλτε περισσότερες λέξεις ανακατεμένες, για να τις ενώσει όπως πρέπει να φτιάξει λέξεις
γ) βάλτε πολλά χαρτόνια συλλαβών ανακατεμένα και ζητήστε από το παιδί να φτιάξει όσες περισσότερες λέξεις μπορεί
Αρχικά ξεκινήστε με τρισύλλαβες λέξεις και έπειτα προχωρήστε σε πολυσύλλαβες. Όσο πιο μεγάλες είναι οι λέξεις, τόσο αυξάνει ο βαθμός δυσκολίας.
Μπορεί μάλιστα να χρησιμοποιήσετε αυτή την άσκηση όταν διδάσκετε την ορθογραφία λέξεων που ξεκινούν από κάποιο πρόθεμα π.χ. λέξεις από επι, πρωτο, προ κλπ
Σοφία Τσιντσικλόγλου
Ειδική Παιδαγωγός

Διαβάστε περισσότερα: Άσκηση για δημιουργία και ανάγνωση λέξεων – iPaideia.gr

Πηγή:http://www.ipaideia.gr/askisi-gia-dimiourgia-kai-anagnosi-lekseon.htm

0

Πλήρες υλικό για την ορθογραφία σε Δημοτικό και Γυμνάσιο Διαβάστε περισσότερα: Πλήρες υλικό για την ορθογραφία σε Δημοτικό και Γυμνάσιο

 

http://www.ipaideia.gr/plires-iliko-gia-tin-orthografia-se-dimotiko-kai-gimnasio.htm